Enzimski i lipidni markeri u proceni rizika za nastanak kardiovaskularnih bolesti kod žena u menopauzi - Klisić, Aleksandra; Mercantepe, Filiz; Bakić, Mirjana; Ninić, Ana (Arhiv za farmaciju, 2025)
Žene u postmenopauzi su pod povećanim rizikom od kardiovaskularnih bolesti (KVB), vodećeg uzroka smrti širom sveta, u poređenju sa mlađim ženama. Gama-glutamil transferaza (GGT) i koncentracija holesterola u lipoproteinima visoke gustine (HDL-c) povezani su sa oksidativnim stresom, upalom, insulinskom rezistencijom i faktorima rizika za KVB. Međutim, ne postoje studije koje su ispitivale odnos između GGT/HDL-c i KVB isključivo kod žena koje nisu u reproduktivnom dobu. Stoga smo imali za cilj da ispitamo pomenuti potencijalni odnos u kohorti žena u postmenopauzi bez KVB. Ukupno je uključeno 150 zdravih žena u postmenopauzi. Rizik od KVB je definisan prema koncentraciji visokosenzitivnog C-reaktivnog proteina (hsCRP) (hsCRP < 1 mg/L definiše nizak rizik, a hsCRP ≥ 1 mg/L definiše srednji i visoki rizik). GGT/HDL-c je bio nezavisno povezan sa srednjim i visokim rizikom od KVB kod žena u postmenopauzi. S povećanjem ovog enzimskog/lipidnog indeksa za 1 jedinicu, verovatnoća srednjeg i visokog rizika od KVB porasla je za 10,3% (OR = 1,103, p = 0,024). Odnos GGT/HDL-c je nezavisno povezan sa većim rizikom od KVB, merenim pomoću hsCRP kod žena u postmenopauzi. Ovaj isplativ, lako merljiv i široko dostupan indeks mogao bi se koristiti u svakodnevnoj kliničkoj praksi za procenu rizika od KVB kod žena u postmenopauzi.
Keywords: kardiovaskularni rizik; gama-glutamil transferaza; lipoproteini; postmenopauza