Normalna ljudska mikrobiota i disbioza - implikacije po zdravlje i bolest - Božić, Dragana; Milenković, Marina; Antić Stanković, Jelena; Arsenović-Ranin, Nevena; Bufan, Biljana (Arhiv za farmaciju, 2024)
Normalna ljudska mikrobiota, koja se ranije nazivala „mikroflora“, sastoji se od bakterija, gljivica, virusa i parazita koji kolonizuju kožu i sluzokožu respiratornog, gastrointestinalnog i genitourinarnog trakta. Broj i raznovrsnost mikroorganizama variraju između različitih telesnih niša i najveći su u crevnom traktu. Mikrobiota doprinosi homeostazi ljudskog organizma tako što sprečava kolonizaciju patogenim mikroorganizmima, učestvuje u procesima varenja i metabolizma i reguliše imunološke funkcije. Disbioza je stanje u kome dolazi do neravnoteže sastava mikrobiote usled uticaja različitih egzogenih ili endogenih faktora, što može uticati na ljudsko zdravlje. Ona je najčešće rezultat smanjene raznovrsnosti mikroorganizama i manjeg broja saprofitnih bakterija, što je praćeno prekomernim rastom potencijalno štetnih vrsta. Najčešće bolesti koje su direktno povezane sa crevnom disbiozom su dijareja povezana sa primenom antibiotika i pseudomembranozni kolitis, a obe nastaju kao posledica prekomernog rasta štetnih bakterija i Clostridioides difficile nakon terapije antibioticima širokog spektra. Disbioza je povezana sa različitim zdravstvenim stanjima ili bolestima kao što su akne, psorijaza, ekcem, hronična opstruktivna bolest pluća, inflamatorna bolest creva, gojaznost, metabolički sindrom, dijabetes tipa 2, autoimunske bolesti i alergije, neurološke bolesti kao što su Parkinsonova bolest, Alchajmerova demencija, epilepsija i moždani udar, depresija, anksioznost, neplodnost, prevremeni porođaj i maligni tumori.
Keywords: humana mikrobiota; disbioza; komensalne bakterije; bolesti povezane sa disbiozom