Toksični potencijal kombinovane primene sulforafana i Pseudomonas aeruginosa - hemaglutinin osetljiv na manozu kod pacijenata obolelih od raka - Božić, Dragica; Baralić, Katarina; Živančević, Katarina; Djukić-Ćosić, Danijela (Arhiv za farmaciju, 2022)
Sulforafan (SFN) i Pseudomonas aeruginosa – hemaglutinin osetljiv na manozu (PA-MSHA) su imunomodulatori koji ispoljavaju antitumorske osobine i mogu da inhibiraju rast i progresiju ćelija raka. Međutim, odnos korist/rizik njihove kombinovane upotrebe nije u potpunosti razjašnjen zbog čega je potrebno detaljnije ispitati farmakološko-toksikološki profil ovakve kombinacije. Stoga, ova studija ima za cilj da razjasni potencijal kombinovane primene SFN/PA-MSHA da izazove neželjene/toksične efekte kod pacijenata obolelih od raka. Uz pomoć detaljne in silico tokiskogenomske analize podataka, prethodno smo pokazali da SFN i PA-MSHA (nepublikovani podaci) utiču na ekspresiju 13 i 64 gena, među kojima je 5 i 16 inhibirano, dok je 8 i 48 indukovano datim molekulima, redom. Ukupno 21 inaktiviran gen i 56 gena čija je ekspresija stimulisana analizirano je pomoću računarskih alata kao što su ToppGene ToppFun (https://toppgene.cchmc.org/) i REACTOME (https://reactome.org/PathvaiBrovser/#/) kako bi bile utvrđene najznačajnije molekularne funkcije, biološke procese i molekularne puteve na koje utiče kombinacija SFN/PA-MSHA. Kao što je i očekivano, ovakav terapijski pristup može dovesti do disregulacije ćelijskog ciklusa i signalnog puta p53, ali i do akutnog zapaljenja bubrega. S druge strane, skup aktiviranih SFN/PA-MSHA gena je uključen u aktivaciju leukocita, pozitivnu regulaciju proliferacije ćelija, TNF i druge signalne puteve citokina, ali i inflamatorne bolesti kao što su psorijaza, ulcerozni kolitis ili Kronova bolest. Stoga, kombinovani tretman ispitivanih imunomodulatora može imati potencijal da izazove ozbiljne neželjene ishode zbog čega ga treba sa oprezom koristiti kod pacijenata sa bubrežnom insuficijencijom ili postojećim imunološkim oboljenjima.