Oksidativni stres i dužina telomera kod COVID-19 pacijenata: Oksidativni status i dužina telomere kod Covid-19 pacijenata - Guzonjic, Azra; Roksandić Milenković, Marina; Dimić, Dejan; Dimić, Nemanja; Timotijević, Ljiljana; Sopić, Miron; Vekić, Jelena; Bogavac-Stanojević, Nataša; Kotur-Stevuljević, Jelena (Arhiv za farmaciju, 2022)
Patogeneza COVID-19 infekcije izazvane koronavirusom SARS-CoV-2 je predmet aktivnog istraživanja širom sveta. Kako je u pitanju složena bolest, smatra se da i u njenoj patogenezi leži oksidativni stres, koji doprinosi progesivnom skraćivanju telomera. Pacijenti starosti 25-84 godina (n=31) praćeni su u trenutku postavljanja dijagnoze, kao i na kontroli 14. i 21. dana. Parametri redoks statusa određivani su iz seruma ili plazme odgovarajućim spektrofotometrijskim metodama, dok je iz leukocita periferne krvi merena relativna dužina telomera (rTL) pomoću qPCR metode. Od parametara oksidativnog statusa određivani su: totalni oksidantni status (TOS), superoksidni anjon radikal (O2.-), prooksidantno-antioksidantni balans (PAB), uznapredovali produkti oksidacije proteina (AOPP), malondialdehid (MDA), ishemijom modifikovan albumin (IMA). Kao parametri antioksidativne zaštite određivani su: totalni antioksidantni status (TAS), aktivnost enzima superoksid-dismutaze (SOD) i paraoksonaze 1 (PON1), odnos totalnog antioksidantnog i totalnog oksidantnog statusa (TAS/TOS), kao i ukupne sulfhidrilne grupe (SHG). Pacijenti u trenutku postavljanja dijagnoze imaju najkraće telomere i njihova dužina se povećava tokom oporavka. Pokazana je statistički značajna razlika u rTL kod pacijenata u trenutku postavljanja dijagnoze i nakon 21 dan (p=0,008). rTL je u statistički značajnoj negativnoj korelaciji sa SHG kod pacijenata u trenutku postavljanja dijagnoze (ρ=-0,386, p=0,038), kao i kod pacijenata nakon 14 dana oporavka (ρ=-0,389, p=0,037). Nakon 21 dan, pokazana je statistički značajna pozitivna korelacija između rTL i SOD (ρ=0,381, p=0,046). Dobijeni rezultati ukazuju na progresivno skraćenje telomera izazvano COVID-19 infekcijom, narušen redoks status, kao i na promenu ovih parametara tokom oporavka, koja potvrđuje vezu između oksidativnog stresa i rTL, kao i učešće ovih procesa u patogenezi COVID-19.