Modelovanje odnosa doza-odgovor između nivoa Pb i Cd u tkivima karcinoma testisa i prostate i nivoa testosterona - Javorac, Dragana; Baralić, Katarina; Marić, Djurdjica; Antonijević Miljaković, Evica; Andjelković, Milena; Ćurčić, Marijana; Djukić-Ćosić, Danijela; Bulat, Zorica; Antonijević, Biljana; Mandić Rajčević, Stefan; Aćimović, Miodrag; Buha Djordjević, Aleksandra (Arhiv za farmaciju, 2022)
Izloženost olovu (Pb) i kadmijumu (Cd) predstavlja rizik po zdravlje ljudi. Poznato je da ovi metali deluju toksično na muški reproduktivni sistem dovodeći do poremećaja fizioloških funkcija i neplodnosti. Ograničen broj studija ukazuje na kancerogeni potencijal Pb, dok je Cd poznatihumani karcinogen. Benchmark modelovanje odnosa doza-efekat se teoretski može primeniti na podacima iz humanih, animalnih i ekotoksikoloških studija, sa ciljem dobijanja Benchmark doze (BMD) kao polazne tačke u proceni rizika po zdravlje ljudi. Cilj ovog rada bio je da se Benchmark modelovanjem utvrdi odnos doza-efekat između nivoa Pb i Cd u tkivima karcinoma testisa i prostate pacijenata i nivoa testosterona u serumu. Studija je sprovedena na Kliničkom centru Srbije i uključila je 104 pacijenta sa karcinomom prostate i testisa. Nivoi Cd i Pb (ng/g) su izmereni metodom atomske apsorpcione spektrofotometrije u izolovanim zdravim okolonim i karcinomom zahvaćenim tkivima. Nivoi testosterona (ng/mL) su mereni pomoću metode direktnog kompetitivnog hemiluminiscentnog imunoeseja (CLIA). Modelovanje odnosa doza-efekat je vršeno pomoću PROAST 70.1 softvera (RIVM, Holandija) uz upotrebu kontinuiranih podataka. Dozna zavisnost je dobijena između nivoa Cd u tumorskom tkivu  i nivoa testosterona  gde je BMD vrednost iznosila 0,0024 ng Cd/g (karcinom prostate) i 0,0038 ng Cd/g (karcinom testisa). Dozna zavisnost je dobijena i za modelovanje odnosa nivoa Cd u zdravom tkivu i testosterona, sa BMD vrednošću 0,0092 ng Cd/g. Pri modelovanju nivoa Pb nije dobijena dozna zavisnost. Podaci ove studije ukazuju na potencijalnu vezu između nivoa Cd u tkivu i nivoa testosterona, ukazujući na efekte izloženosti ovom metalu na muško reproduktivno zdravlje.