HEMIJSKI SASTAV I ANTIBAKTERIJSKA AKTIVNOST ETARSKOG ULJA IZOLOVANOG IZ SUVIH CVASTI BILJNE VRSTE CHAEROPHYLLUM BULBOSUM L. - Stamenković, Jelena; Petrović, Goran; Djordjević, Aleksandra (Arhiv za farmaciju, 2021)
Chaerophyllum bulbosum L. jedna je od šest vrsta roda Chaerophyllum L. (Apiaceae) koje samoniklo rastu u Srbiji (1). Ova vrsta, koja je poznata kao lukovičasta krabljica, koristi se kao tradicionalna lekovita biljka u istočnoj Turskoj (2). U ovom radu je ispitivan hemijski sastav i antibakterijska aktivnost etarskog ulja dobijenog hidrodestilacijom iz suvih cvasti biljne vrste Chaerophyllum bulbosum koja je prikupljena na Vlasinskoj visoravni u Srbiji. Hemijski sastav etarskog ulja je analiziran primenom gasne hromatografije (GC) i gasne hromatografije sa masenom spektrometrijom (GC/MS). Identifikovano je osam komponenata, što predstavlja 99,8 % ukupnog sastava, pri čemu je (E)-β-ocimen (87,9 %) identifikovan kao glavna komponenta. Određivanje in vitro antibakterijske aktivnosti etarskih ulja na dve gram-pozitivne i tri gram-negativne bakterije je vršeno disk difuzionom metodom. Dobijeni rezultati ukazuju na to da etarsko ulje izolovano iz suvih cvasti C. bulbosum pokazuje značajnu baktericidnu aktivnost prema gram-pozitivnim bakterijama, Staphylococcus aureus i Bacillus subtilis subsp. spizizenii (prečnik zone inhibicije je iznosio 24 mm, odnosno 21 mm) i umerenu baktericidnu aktivnost prema gram-negativnim bakterijama Escherichia coli, Salmonella abony i Pseudomonas aeruginosa sa zonama inhibicije od 17 mm, 15 mm i 14 mm, respektivno. Dobijeni rezultati su u skladu sa prethodno publikovanim rezultatima o antibakterijskoj aktivnosti etarskih ulja biljne vrste C. bulbosum (3, 4), na osnovu kojih se može zaključiti da etarska ulja izolovana iz ove biljne vrste pokazuju bolju aktivnost prema gram-pozitivnim bakterijama u odnosu na gram-negativne bakterije, koje su se pokazale kao rezistentnije.