ZNAČAJ ISTOVREMENE ANALIZE GENOTIPA CYP3A5, ODNOSA KONCENTRACIJA/DOZA I INTRAINDIVIDUALNE VARIJABILNOSTI TAKROLIMUSA KOD PACIJENATA SA TRANSPLANTIRANIM BUBREGOM - Stefanović, Nikola; Danković, Katarina; Damnjanović, Ivana; Catić-Djordjević, Aleksandra; Cvetković, Tatjana; Veličković-Radovanović, Radmila (Arhiv za farmaciju, 2021)
Takrolimus (Tac) je osnova većine imunosupresivnih protokola nakon transplantacije bubrega (Tx). Međutim, njega karakteriše izražena inter- i intraindividualna (IPV) varijabilnost u farmakokinetici i izloženosti. Pretpostavlja se da niska vrednost koncentracije Tac prilagođene dozi (C0/D), koja odgovara bržem metabolizmu i nižoj bioraspoloživosti, i visoka Tac IPV u prvoj post-transplantacionoj godini mogu biti povezane sa oštećenjem ili gubitkom grafta u kasnijem periodu nakon Tx (1,2). Ova studija je imala za cilj da proceni pojedinačni i/ili kombinovani efekat Tac IPV i srednje vrednosti C0/D tokom 6-12 meseci nakon Tx na procenjenu brzinu glomerularne filtracije (eGFR) ili nastanak neželjenih post-transplantacionih ishoda [smanjena funkcija grafta, hronična disfunkcija grafta, hronično odbacivanje grafta i dupliranje koncentracije serumskog kreatinina] u periodu između 13 i 36 meseci nakon Tx. Osim toga, cilj je bio analiza uticaja genotipa citohrom P450 (CYP) 3A5 na interindividualnu varijabilnost u izloženosti Tac tokom celokupnog perioda trajanja studije. Studija je uključila 104 pacijenata sa transplantiranim bubregom i obuhvatila je 2541 pregleda pacijenata u periodu od 3 godine nakon Tx. Takrolimus IPV izračunat je kao koeficijent varijacije Tac C0/D između 6 i 12 meseci nakon Tx. Pacijenti su podeljeni u grupe na osnovu tercila Tac IPV (nizak, srednji i visok Tac IPV) i medijane srednje vrednosti C0/D tokom 6-12 meseci nakon Tx (nizak i visok Tac C0/D). Svim pacijentima je određen polimorfizam 6986A> G na genu za CYP3A5. Linearna regresiona analiza je pokazala da Tac IPV, srednja vrednost Tac C0/D tokom 6-12 meseci, akutno odbacivanje i funkcija bubrega u ranom post-transplantacionom periodu mogu nezavisno uticati na eGFR u kasnijem periodu nakon Tx. Osim toga, pacijenti koje karakteriše visok IPV/nizak C0/D imali su značajno niži eGFR između 13. i 36. meseca nakon Tx u poređenju sa ostalim grupama (visok IPV/visok C0/D, nizak+srednji IPV/nizak C0/D, nizak +srednji IPV/visok C0/D) (p