Klinička farmakokinetika metotreksata u terapiji akutne limfoblastne leukemije i ne-Hodkinovog limfoma u pedijatrijskoj populaciji pacijenata - Škorić, Biljana; Jovanović, Marija; Miljković, Branislava; Kuzmanović, Miloš; Vučićević, Katarina (Arhiv za farmaciju, 2020)
Metotreksat (MTX) se u visokim dozama koristi u terapiji akutne limfoblastne leukemije i ne-Hodkinovog limfoma u pedijatrijskoj populaciji. Deluje kao kompetitivni inhibitor dihidrofolat reduktaze i time inhibira sintezu deoksiribonukleinske kiseline. Stepen biološke raspoloživosti zavisi od puta primene leka i doze. Vezivanje za proteine plazme je u umerenom stepenu, a raspodeljuje se u tkiva i ćelije. Nakon primene u visokim dozama MTX delimično podleže hepatičkom i intracelularnom metabolizmu, ali glavni put eliminacije je preko bubrega u nepromenjenom obliku. Veliki broj faktora utiče na farmakokinetiku i koncentraciju leka, a pre svega je opisan uticaj funkcije bubrega na eliminaciju. Usporena eliminacija može biti i posledica interakcije sa drugim lekovima na nivou transportera u renalnim tubulima. Primena visokih doza MTX nosi rizik od pojave toksičnosti, posebno pri usporenoj eliminaciji. Terapijsko praćenje leka je indikovano iz bezbednosnih razloga, kako bi se optimizovala primena leukovorina (folinska kiselina) koji smanjuje toksičnost MTX. Imajući u vidu varijabilnost i toksičnost pri primeni visokih doza MTX poseban oprez je potreban u pedijatrijskoj populaciji pacijenata.