Mikrobiom-crevo-mozak osovina kod multiple skleroze - Radojević, Dušan; Soković Bajić, Svetlana; Dinić, Miroslav; Bisenić, Aleksandar; Djokić, Jelena; Golić, Nataša (Arhiv za farmaciju, 2023)
Mikrobiom-crevo-mozak osovina (MGBA) predstavlja blisku dvosmernu vezu između creva i centralnog nervnog sistema (CNS) posredovanu imunskim sistemom, enteričnim nervnim sistemom (ENS), nervom vagusom i mikrobiomom creva. Posredstvom metabolita koje produkuju, mikroorganizmi creva, uključujući bakterije, gljive i viruse, komuniciraju sa CNS-om i tako utiču na funkcije mozga, zbog čega je mikrobiota creva prepoznata kao veoma važan faktor održavanja homeostaze MGBA. Takođe, veliki broj podataka ukazao je na povezanost disbioze mikrobioma creva i nastanka i težine simptoma različitih neurodegenerativnih i psihijatrijskih bolesti, uključujući multiplu sklerozu (MS), autoimunsku bolest nervnog sistema. MS je hronična bolest CNS-a povezana sa više genetskih faktora, kao i sa različitim sredinskim faktorima i životnim navikama. Najvažnija obeležja MS su neuroinflamacija i demijelinizacija u mozgu i kičmenoj moždini, a veliki broj istraživanja je ukazao i na specifične mikrobijalne markere ove bolesti. Cilj ovog rada je da pruži pregled najvažnijih podataka o povezanosti promena u sastavu i funkciji mikrobiote creva i patoloških promena karakterističnih za MS.