IN VITRO ANTIDIJABETIČKI POTENCIJAL DIVLJE RUŽE - Žarković, Lazar; Matejić, Jelena; Džamić, Ana (Arhiv za farmaciju, 2023)
Dijabetes melitus (DM) je poremećaj metabolizma ugljenih hidrata i povezan je sa niskim nivoom insulina u krvi i insulinskom rezistencijom, što dovodi do konstantnog visokog nivoa glukoze u krvi. Procenjuje se da je 25% svetske populacije pogođeno DM, uključujući razvijene zemalje kao i one u razvoju (1). Zbog sve veće učestalosti DM intezivirana je potraga za novim inhibitorima α-amilaze i α-glukozidaze biljnog porekla koji će biti odgovarajuća zamena sintetičkim. Ova studija je imala za cilj da se utvrdi potencijalna antidijabetička aktivnost ekstrakata samonikle vrste Rosa micrantha Borrer (Rosaceae) procenom in vitro α-amilazne i α-glukozidazne inhibitorne aktivnosti. Biljni materijal je sakupljen u selu Petnica (Valjevo, Srbija). Etanolni i vodeni ekstrakti listova, hipancijuma i orašica su dobijeni metodom ultrazvučne ekstrakcije. Enzim inhibitorni potencijal ekstrakata je određivan metodom sa skrobom (α-amilazom) i p-nitrofenil-α-D-glukopiranozidom (α-glukozidazom) kao supstratom (2). Rezultati su predstavljeni kao IC50 vrednosti (mg/mL) i upoređivani su sa rezultatima dobijenim za akarbozu, kao referentnom supstancom. Etanolni ekstrakt listova je imao najvišu inhibitornu aktivnost (18,69 mg/mL za α-amilazu i 0,74 mg/mL za α-glukozidazu). Etanolni ekstrakt orašica je takođe pokazao značajanu inhibiciju α-amilaze i α-glukozidaze 21,02 mg/mL i 4,02 mg/mL, redom. Nasuprot tome, ispitivani ekstrakti hipancijuma su imali slabiju aktivnost, sa dobijenim vrednostima u opsegu od 26,90 do 72,51 mg/mL (α-amilaza) i 6,41 do 8,39 mg/mL (α-glukozidaza). Etanolni ekstrakt listova je imao sličnu α-glukozidaznu inhibitornu aktivnost kao akarboza (0,42 mg/mL). Dobijeni rezultati su pokazali visok ili umeren nivo in vitro antidijabetičke aktivnosti ekstrakata vrste R. micrantha. S obzirom da biljni ekstrakti predstavljaju bogat izvor bioaktivnih jedinjenja potrebna su dalja istraživanja antidijabetičkog potencijala ove divlje ruže.