Funkcionalni poremećaji štitaste žlezde u farmaceutskoj praksi – kako možemo pomoći našim pacijentima? - Pecikoza, Uroš (Arhiv za farmaciju, 2022)
Funkcionalni poremećaji štitaste žlezde (hipotiroidizam i hipertiroidizam) spadaju u najčešće endokrine poremećaje sa kojima se farmaceuti svakodnevno susreću. Ovi poremećaji su veoma prevalentni u područjima sa adekvatnim unosom joda i pogađaju žene oko 10 puta češće nego muškarce. Hipotiroidizam (nedostatak tiroidnih hormona) je obično posledica Hašimotovog tiroiditisa, autoimunskog poremećaja koji dovodi do postepene destrukcije štitaste žlezde. Lek izbora za lečenje hipotiroidizma je levotiroksin, sintetski oblik hormona tiroksina. Ključne tačke o kojima treba razgovarati sa pacijentima kojima je prvi put propisan levotiroksin su kada/kako da se primeni ovaj lek, kako se prate njegovi efekti, koji lekovi mogu uticati na njegovu efikasnost i važnost pravilnog lečenja hipotiroidizma tokom trudnoće. Hipertiroidizam (povećana proizvodnja tiroidnih hormona) najčešće je uzrokovan Grejvsovom bolešću, još jednim autoimunskim poremećajem štitaste žlezde, u kojem stimulatorna autoantitela na TSH receptore dovode do povećane funkcije štitaste žlezde. Grejvsova bolest se najčešće leči tioamidima (tiamazol, karbimazol, propiltiouracil), a pacijenti koji koriste ove lekove treba da budu obavešteni o načinu praćenja efikasnosti, trajanju lečenja, kako da prepoznaju moguće ozbiljne neželjene efekte (agranulocitozu i hepatotoksičnost), kao i da se ovi lekovi moraju koristiti tokom trudnoće kako bi se smanjio rizik od štetnih ishoda za majku i bebu.