Procena izloženosti dece PM10 česticama i olovu putem zagađenog vazduha u kritičnim područjima Srbije - Gladović, Ana; Petrović, Bojana; Javorac, Dragana; Buha Djordjević, Aleksandra; Ćurčić, Marijana; Djukić-Ćosić, Danijela; Šoštarić, Andrej; Antonijević, Biljana; Bulat, Zorica (Arhiv za farmaciju, 2022)
PM10 čestice prisutne u prekomernim koncentracijama u zagađenom vazduhu ispoljavaju štetne efekte na respiratorni i kardiovaskularni sistem, dok olovo negativno utiče i na renalni, hematopoetski, endokrini, imunološki, reproduktivni i nervni sistem, naročito kod dece (1). Cilj ovog rada bio je da se proceni izloženost dece PM10 česticama i olovu putem zagađenog vazduha u kritičnim područjima Srbije. Vrednosti prosečnih godišnjih koncentracija PM10 čestica i olova su preuzete iz godišnjih izveštaja Agencije za zaštitu životne sredine, za odabrane merne stanice u gradovima Subotica, Smederevo, Bor, Valjevo i Kraljevo. Kriterijum za izbor područja, odnosno mernih stanica, bio je kvalitet vazduha (prekomerno zagađen vazduh) i blizina mesta gde deca provode značajan deo vremena. Zdravstveni rizik je procenjen metodologijom koju preporučuje Američka agencija za zaštitu životne sredine. Na osnovu vrednosti količnika hazarda (HQ) i indeksa hazarda (HI) rizik se klasifikuje kao prihvatljiv (≤1) ili neprihvatljiv (>1) (2). HQ za PM10 čestice prelazi vrednost 1 u svim razmatranim područjima, ukazujući na neprihvatljiv rizik dok su vrednosti HI za olovo manje od 1 ukazujući na prihvatljiv rizik u svim područjima. Dobijeni rezultati ukazuju na potrebu preduzimanja mera u cilju smanjenja zagađenja vazduha u Republici Srbiji na osnovu izračunatog zdravstvenog rizika od izloženosti suspendovanim česticama i olovu.