Uzročnici akutnih trovanja sa smrtnim ishodom u Republici Srbiji u periodu od 2010. do 2018. godine - Ćirić, Teodora; Baralić, Katarina; Marić, Djurdjica; Javorac, Dragana; Buha Djordjević, Aleksandra; Antonijević Miljaković, Evica; Ćurčić, Marijana; Bulat, Zorica; Antonijević, Biljana; Djukić-Ćosić, Danijela (Arhiv za farmaciju, 2022)
Cilj ovog rada bio je da se prikaže analiza podataka o akutnim trovanjima sa smrtnim ishodom u Republici Srbiji u periodu od 2010. do 2018. godine na osnovu publikovanih Godišnjaka Nacionalanog centra za kontrolu trovanja Vojnomedicinske akademije. U posmatranom devetogodišnjem periodu najčešći uzročnik akutnih trovanja je alkohol (50%), zatim lekovi (30,1%), dok su na trećem i četvrtom mestu psihoaktivne supstance (7,1%) i gasovi 4%. Samo oko 2% od ukupnog broja pregledanih pacijenata godišnje su slučajevi trovanja korozivima i pesticidima. Najčešći razlog hospitalizacije je usled trovanja lekovima (71%), zatim korozivima (9%), pesticidima (5%), psihoaktivnim supstancama (4%), gasovima (4%) i drugim uzročnicima (7%). Od 2010. do 2018. godine broj letalnih ishoda usled akutnog trovanja se kretao od 26 do 43 slučaja godišnje sa prosečnom vrednošću od 33 slučaja po godini. Od 290 preminula pacijenta, 101 (34,9%) slučaj je bilo trovanje lekovima, 108 (38,5%) korozivima, 28 (9,8%) pesticidima, 4 (1,3%) gasovima, 14 (4,6%) psihoaktivnim supstancama i 37 (12,4%) ostalim supstancama, dominantno alkoholima i gljivama. Kombinacija dva i više lekova je najčešće dovela do smrtnog ishoda (n=51), dok je među korozivima, najzastupljenija bila hlorovodonična kiselina (n=40). Od pesticida kao uzročnika akutnih trovanja sa smrtnim ishodom najzastupljeniji su organofosforni insekticidi (n=14), a prema broju smrtnih ishoda od psihoaktivnih supstanci najviše je zastupljen heroin (n=7). Analizirani podaci ukazuju na značaj preventivnih aktivnosti koje je u našoj zemlji potrebno sprovesti kako bi se smanjio broj akutnih trovanja, a time i onih najtežih oblika koji dovode do smrtnog ishoda.