Hepatotoksični potencijal smeše toluena, stirena i etanola: in silico toksikogenomička analiza - Umićević, Nina; Baralić, Katarina; Djukić-Ćosić, Danijela; Antonijević Miljaković, Evica; Buha Djordjević, Aleksandra; Ćurčić, Marijana; Bulat, Zorica; Antonijević, Biljana (Arhiv za farmaciju, 2022)
Organski rastvarači se još uvek široko koriste u raznim industrijama i smatraju se najčešćim hemikalijama povezanim sa oštećenjem jetre kod radnika. Za istraživanje odnosa između ovih hemikalija i gena, interakcija među hemikalijama, molekularnih puteva i bioloških procesa, značajno mjesto pripada i in silico metodologijama. Cilj ove studije je da pruži dokaze za povezanost odabrane smeše organskih rastvarača (toluen, stiren, etanol) u razvoju bolesti jetre, i da pokaže potencijal in silico toksikogenomičke analize podataka u određivanju mogućih mehanizama toksičnosti smješe. Za prikupljanje podataka korišteni su Comparative Toxicogenomics Database (CTD), GeneMania i ToppGene Suite. Rezultati ove analize su pokazali da postoji 17 gena povezanih s oštećenjem jetre zajedničkih za sva tri navedena rastvarača. Koekspresija (61,73%) bila je najistaknutija interakcija između gena, dok su fizičke interakcije bile prisutne sa 14,56%, kolokalizacije sa 12,54%, a interakcije predviđene od strane servera sa 6,62%. Analiza ontologije gena izdvojila je biološke procese na koje utiče ispitivana smeša (metabolički i biosintetski proces reaktivnih kiseonikovih vrsta, odgovor na oksidativni stres i odgovor na organska ciklična jedinjenja). Odgovor na oksidativni stres, aktivnost antioksidanata i oksidoreduktaze, i metabolizam vitamina B12 su navedeni kao ključni molekularni putevi koji dobrinose razvoju bolesti jetre. Rezultati ovog rada naglašavaju ulogu oksidativnog stresa kao jednog od mehanizama toksičnosti smeše organskih rastvarača i daju novi uvid u molekularne mehanizme uključene u hepatotoksičnost.