Prisustvo ftalata u igračkama analiziranim u Institutu za javno zdravlje Srbije “Milan Jovanović Batut” za period od 5 godina (2017-2021) - Milenković, Milan; Erceg, Milica; Blagojević, Zorica; Djukić-Ćosić, Danijela; Antonijević, Biljana; Bulat, Zorica (Arhiv za farmaciju, 2022)
Ftalati spadaju u najčešće korišćene plastifikatore za plastične materijale. Veliki broj igračaka izrađen je od plastike ili je plastificiran. Usled nepostojanja hemijske veze između ftalata i slojeva polimera, lako može doći do migracije ftalata. Izloženost dece ftalatima prepoznata je kao pretnja po zdravlje, budući da su ftalati klasifikovani u grupu jedinjenja endokrinih ometača (EDC), pošto utiču na promene nivoa hormona, ali takođe mogu dovesti i do oštećenja jetre, bubrega, poremećaja rada štitaste žlezde, alergijskih bolesti i astme. Pravilnik o bezbednosti igračaka Republike Srbije („Službeni glasnik RS” broj 78/2019) donešen je u cilju uspostavljanja pravila o bezbednosti igračaka i njihovom slobodnom kretanju na tržištu. Upotreba ftalata kao plastifikatora zabranjena je, pojedinačno ili u smeši, ako je koncentracija jednaka ili veća od 0,1% (m/m). Na listi zabranjenih ftalata su: butilbenzil ftalat (BBP), di-n-butil ftalat (DBP), di-2-etilheksil ftalat (DEHP), kao i di-izo-butil ftalat (DIBP) čija zabrana stupa na snagu od jula 2023. godine. U skladu sa postojećim propisima, laboratorija Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“ analizira deo igračaka prisutnih na tržištu u Srbiji. Tokom prethodnih 5 godina (2017-2021) analizirano je ukupno 232 uzoraka igračaka. Ftalati su nađeni u 40 uzoraka (17,2%), od kojih je 10 uzoraka (4,3%) imalo ispod, a 30 (12,9%) preko granične koncentracije od 0,1% (m/m). Najčešće povišeni ftalati su DEHP i DBP. Tokom 2019. i 2021. godine u uzorcima nije utvrđeno prisustvo ftalata. Usled stalne pojave novih proizvođača igračaka, kao i kontrole već prisutnih, neophodan je redovan monitoring igračaka na tržištu RS radi bezbednosti dece.