Dužina telomera kao biomarker starenja i bolesti - Guzonjić, Azra; Sopić, Miron; Ostanek, Barbara; Kotur-Stevuljević, Jelena (Arhiv za farmaciju, 2022)
Kako su istraživanja na temu starenja postala sve popularnija, javila se potreba za pouzdanim i praktičnim biomarkerom starenja, koji može pružiti informacije o riziku od mortaliteta i morbiditeta. Telomere su nekodirajući krajevi linearnih hromozoma koji održavaju njihovu stabilnost i integritet. Ćelijsko starenje i starenje organizma karakteriše progresivno skraćivanje telomera, što ugrožava njihovu strukturu i funkciju. Skraćivanje telomera je u vezi sa povećanom incidencom bolesti povezanih sa starenjem i lošom stopom preživljavanja, što ugrožava zdravlje i skraćuje životni vek. Stoga je dužina telomera dugo vremena prepoznata kao jedan od najboljih biomarkera starenja. Međutim, nedavna istraživanja ukazuju na to da dužina telomera može da pruži samo približnu procenu brzine starenja, pa je implementacija ovog biomarkera u kliničku praksu i rutinsku primenu praćena mnogim ograničenjima i izazovima. Uprkos tome, merenje dužine telomera, uz istovremeno određivanje drugih biomarkera, može poslužiti za procenu biološke starosti. Fokus ovog rada je na značaju telomera u ljudskom zdravlju, starenju i bolestima, kao i na sumiranju rezultata i zaključaka dosadašnjih studija koje su se bavile ispitivanjem dužine telomera kao potencijalnog kandidata za biomarker starenja.