ISSN: 0004-1963 eISSN: 2217-8767 Kategorija: M51 Istaknuti nacionalni časopis
Scindeks Asistent Scindeks Asistent — Sistem za uređivanje časopisa
Vol. 74 Br. Notebook 2 (2024)
Vol. 74 Br. Notebook 2 (2024)

Koncept ekološki prihvatljivih hromatografskih metoda: Studija slučaja na primeru razdvajanja dronedaron hidrohlorida i njegovih degradacionih proizvoda

DOI: 10.5937/arhfarm74-49572
Nevena Djajić
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Jovana Krmar
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Jevrem Stojanović
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Bojana Svrkota
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Biljana Otašević
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Andjelija Malenović
Univerzitet u Beogradu – Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
Ana Protić
Univerzitet u Beogradu - Farmaceutski fakultet, Katedra za analitiku lekova
PDF (engleski)

Objavljeno

2024-04-28

Sekcija

Originalni naučni rad

Kako citirati

1.
Djajić N, Krmar J, Stojanović J, Svrkota B, Otašević B, Malenović A, i drugi. Koncept ekološki prihvatljivih hromatografskih metoda: Studija slučaja na primeru razdvajanja dronedaron hidrohlorida i njegovih degradacionih proizvoda. arhfarm [Internet]. 28. April 2024. [citirano 12. Juli 2026.];74(Notebook 2):235-66. Dostupno na: https://asistent.ceon.rs/index.php/arhfarm/article/view/49572
ACS APA ABNT Chicago Harvard IEEE Vancouver

Preuzimanje za menagere referenci

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Sažetak

U poslednje vreme, zabrinutost za negativan uticaj metoda koje se koriste u analitici lekova na životnu sredinu je u značajnom porastu. Reverzno-fazna tečna hromatografija visokih performansi (RP-HPLC) kao dominantno korišćena tehnika u velikoj meri se oslanja na primenu organskih rastvarača, poput acetonitrila, koji je poznat po hromatografskoj efikasnosti, ali i po toksičnosti i zapaljivosti. Kako bi se ovi problemi rešili i zaštitilo zdravlje ljudi i životna sredina, neophodno je upotrebu toksičnih organskih rastvarača svesti na minimum. Cilj ovog istraživanja bio je da preporuči „zelenije“ modifikacije RP-HPLC metoda. Primenom eksperimentalnog dizajna razvijene su metode za razdvajanje dronedaron-hidrohlorida i njegovih degradacionih proizvoda, uključujući micelarnu tečnu hromatografiju (MLC), RP-HPLC metodu modifikovanu β-ciklodekstrinom (CD) i tečnu hromatografiju ultra visokih performansi (UHPLC). Ekološka prihvatljivost ovih metoda je procenjena korišćenjem analitičke eko-skale, indeksa zelene analitičke procedure (GAPI) i pristupa analitičke zelenosti (AGREE). AGREE se izdvojio kao najpogodniji, jer je pokazao najveće razlike između navedenih metoda, kao i uvid u kritične aspekte metoda. UHPLC i β-CD modifikovana RP-HPLC metoda su se pokazale superiornim u odnosu na MLC. Koja metoda će biti metoda izbora zavisi od toga da li se lakoća implementacije ili energetska efikasnost smatraju važnijim kriterijumom.

Ključne reči

RP-HPLC
MLC
UHPLC
ciklodekstrinom modifikovana HPLC
procena ekološke prihvatljivosti
DOI: 10.5937/arhfarm74-49572

Reference

Płotka J, Tobiszewski M, Sulej AM, Kupska M, Górecki T, Namieśnik J. Green chromatography. Journal of Chromatography A. 2013 Sep 13;1307:1–20.

Welch CJ, Wu N, Biba M, Hartman R, Brkovic T, Gong X, et al. Greening analytical chromatography. TrAC Trends Anal Chem. 2010 Jul 1;29(7):667–80.

Görög S. The changing face of pharmaceutical analysis. TrAC Trends Anal Chem. 2007 Jan 1;26(1):12–7.

Kazakevich YV, LoBrutto R. HPLC for Pharmaceutical Scientists [Internet]. Wiley; 2007 [cited 2024 Apr 5]. Available from: https://books.google.rs/books?id=csAk-MpeTocC.

Armenta S, Garrigues S, de la Guardia M. Green Analytical Chemistry. TrAC Trends Anal Chem. 2008 Jun 1;27(6):497–511.

Cielecka-Piontek J, Zalewski P, Jelińska A, Garbacki P. UHPLC: The Greening Face of Liquid Chromatography. Chromatographia. 2013 Nov 1;76(21):1429–37.

Yabré M, Ferey L, Somé IT, Gaudin K. Greening Reversed-Phase Liquid Chromatography Methods Using Alternative Solvents for Pharmaceutical Analysis. Molecules. 2018;23(5):1065.

Shaaban H. New insights into liquid chromatography for more eco-friendly analysis of pharmaceuticals. Anal Bioanal Chem. 2016 Oct 1;408(25):6929–44.

Tobiszewski M, Mechlińska A, Namieśnik J. Green analytical chemistry—theory and practice. Chem Soc Rev. 2010;39(8):2869–78.

Ligor M, Studzińska S, Horna A, Buszewski B. Corona-Charged Aerosol Detection: An Analytical Approach. Crit Rev Anal Chem. 2013 May 1;43(2):64–78.

Maljurić N, Otašević B, Golubović J, Krmar J, Zečević M, Protić A. A new strategy for development of eco-friendly RP-HPLC method using Corona Charged Aerosol Detector and its application for simultaneous analysis of risperidone and its related impurities. Microchem J. 2020 Mar 1;153:104394.

Koel M. Do we need Green Analytical Chemistry? Green Chem. 2016;18(4):923–31.

Maljurić N, Golubović J, Otašević B, Zečević M, Protić A. Quantitative structure – retention relationship modeling of selected antipsychotics and their impurities in green liquid chromatography using cyclodextrin mobile phases. Anal Bioanal Chem. 2018 Apr 1;410(10):2533–50.

Chadha R, Bali A, Bansal G. Identification and characterization of stress degradation products of dronedarone hydrochloride employing LC-UV/PDA, LC–MS/TOF and MSn studies. J Pharm Biomed Anal. 2016 Jan 25;118:139–48.

Sahu PK, Ramisetti NR, Cecchi T, Swain S, Patro CS, Panda J. An overview of experimental designs in HPLC method development and validation. J Pharm Biomed Anal. 2018 Jan 5;147:590–611.

Hibbert DB. Experimental design in chromatography: a tutorial review. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci. 2012 Dec 1;910:2–13.

Mohamed D, Fouad M. Application of NEMI, Analytical Eco-Scale and GAPI Tools for Greenness Assessment of Three Developed Chromatographic Methods for Quantification of Sulfadiazine and Trimethoprim in Bovine Meat and Chicken Muscles: Comparison to Greenness Profile of Reported HPLC Methods. Microchem J. 2020 Apr 1;157:104873.

Gałuszka A, Migaszewski ZM, Konieczka P, Namieśnik J. Analytical Eco-Scale for assessing the greenness of analytical procedures. TrAC Trends Anal Chem. 2012 Jul 1;37:61–72.

Płotka-Wasylka J. A new tool for the evaluation of the analytical procedure: Green Analytical Procedure Index. Talanta. 2018 May 1;181:204–9.

Tobiszewski M. Metrics for green analytical chemistry. Anal Methods. 2016;8(15):2993–9.

Pena-Pereira F, Wojnowski W, Tobiszewski M. AGREE—Analytical GREEnness Metric Approach and Software. Anal Chem. 2020 Jul 21;92(14):10076–82.

El-Shaheny RN, El-Maghrabey MH, Belal FF. Micellar Liquid Chromatography from Green Analysis Perspective. 2015;13(1). doi: 10.1515/chem-2015-0101.

Otašević B, Protić A, Golubović J, Zečević M. The application of ecologically acceptable concept in liquid chromatographic method development in drug analyses. Arhiv za farmaciju. 2015;65(3):178–90.

Sljivić J, Protić A, Malenović A, Otašević B, Zečević M. Simple and Efficient Solution for Robustness Testing in Gradient Elution Liquid Chromatographic Methods. Chromatographia. 2018;81(8):1135–45.

Autori koji objavljuju u ovom časopisu pristaju na sledeće uslove:

  1. Autori zadržavaju autorska prava i pružaju časopisu pravo prvog objavljivanja rada i licenciraju ga "Creative Commons Attribution licencom" koja omogućava drugima da dele rad, uz uslov navođenja autorstva i izvornog objavljivanja u ovom časopisu.

  2. Autori mogu izraditi zasebne, ugovorne aranžmane za neekskluzivnu distribuciju članka objavljenog u časopisu (npr. postavljanje u institucionalni repozitorijum ili objavljivanje u knjizi), uz navođenje da je članak izvorno objavljen u ovom časopisu.

  3. Autorima je dozvoljeno i podstiču se da postave objavljeni članak onlajn (npr. u institucionalni repozitorijum ili na svoju internet stranicu) pre ili tokom postupka prijave rukopisa, s obzirom da takav postupak može voditi produktivnoj razmeni ideja i ranijoj i većoj citiranosti objavljenog članka (Vidi Efekti otvorenog pristupa).