MULTIMODALNI REHABILITACIONI TRETMAN BOLESNIKA SA LUMBOIŠIJALGIJOM - Popović, Dunja; Vojnović, Larisa; Aleksandrić, Tijana; Rapajić, Maša; Knezevic, Aleksandar; Vasin, Jana (Acta medica Medianae, 2024)
Lumboišijalgija se definiše kao bol u donjem delu leđa sa propagacijom u donji ekstremitet ispod nivoa kolena. Podaci o najefikasnijem lečenju ovog stanja su oskudni. Stoga, cilj ovog istraživanja bio da se ispita efikasnost multimodalnog rehabilitacionog tretmana kod bolesnika sa lumboišijalgijom. Pedeset jedan (51) ispitanik sa hroničnom lumboišijalgijom lečen je na Klinici za medicinsku rehabilitaciju Kliničkog centra Vojvodine. Uz demografske podatke, na početku i na kraju tretmana praćene su vrednosti Numeričke skale bola (engl. Numerical Rating Scale – NRS), Osvestrijevog indeksa onesposobljenosti (engl. The Oswestry Disability Index – ODI), vrednosti Skale centralne senzitizacije (engl. Central Sensitization Inventory – CSI) i vrednosti Skale izbegavanja aktivnosti usled straha (engl. Fear Avoidance Component Scale – FACS).Veći broj ispitanika činile su žene (34; 66,7%). Stacionarni multimodolni tretman hroničnog bola trajao je 20,48 ± 5,89 dana. Rezultati intenzitet bola po NRS-u bili su značajno manji nakon tretmana (6,49 ± 2,22 prema 5,00 ± 2,22; t = 5,629, p < 0,001). Prosečna vrednost ODI (48,75 ± 15,16 prema 42,24 ± 14,13; t = 4,246, p < 0,001) i prosečna vrednost FACS-a (66,80 ± 14,13 prema 62,47 ± 16,49; t = 2,086, p = 0,042) nakon tretmana ukazivale su na značajno poboljšanje. To nije bio slučaj sa CSI skorom – tu nije bilo statistički značajne razlike nakon multimodalnog tretmana (38,39 ± 11,97 prema 35,84 ± 15,05; t = 1,446, p = 0,155).Primenom multimodalnog stacionarnog rehabilitacionog tretmana postiže se poboljšanje funkcionalnog statusa, smanjenje intenziteta bola, kao i smanjenje stepena izbegavanja aktivnosti usled straha kod bolesnika sa hroničnom lumboišijalgijom.
Keywords: lumboišijalgija, onesposobljenost, bol, multimodalni tretman