FAKTORI RIZIKA ZA NASTANAK FANTOMSKOG BOLA KOD PACIJENATA NAKON AMPUTACIJE DONJIH EKSTREMITETA - Jelčić, Sandra (Acta medica Medianae, 2026)
Fantomski bol je česta i kompleksna komplikacijakoja se može javiti nakon amputacije ekstremiteta. S obzirom na to da su postojeće farmakološke, psihološke i rehabilitacione metode samo delimično efikasne u prevazilaženju kod problema, postoji potreba za dodatnim istraživanjima. Cilj ovog rada bilo je ispitivanje faktora rizika povezanih s pojavom fantomskog bola kod pacijenata kojima je obavljena amputacija donjih ekstremiteta. Studija preseka je sprovedena u Centru za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju Univerzitetskog kliničkog centra Vojvodine. U studiju su bila uključena 53 pacijenta (39 muškaraca, 14 žena) podvrnuta amputaciji donjih ekstremiteta ispod kolena (22) i iznad kolena (31), u pretprotetičkoj i protetičkoj fazi rehabilitacije. Podaci su sakupljeni uvidom u medicinsku dokumentaciju i kliničkim pregledom pacijenata. Fantomski bol je zabeležen kod 16 (30,18%) pacijenata. Ustanovljena je statistički značajna povezanost između pojave fantomskog bola i nivoa amputacije (p = 0,046), kao i između pojave fantomskog bola i faze rehabilitacije (p = 0,011). Nivo amputacije i faza rehabilitacije predstavljaju statistički značajne faktore rizika za razvoj fantomskog bola.