DYSPHAGIA LUSORIA: PRIKAZ PACIJENTA SA ABERANTNOM DESNOM POTKLJUČNOM ARTERIJOM I ZAJEDNIČKIM STABLOM KAROTIDNIH ARTERIJA - Pavlović, Milorad; Ilić, Bojan; Milojković, Miloš; Stanković, Miloš; Jovanović, Aneta; Bogdanović, Aleksandar; Đorđević, Dimitrije (Acta medica Medianae, 2025)
Aberantna desna arterija subklavija (ADAS) predstavlja retku vaskularnu anomaliju. Još se ređe dešava da bude udružena sa disfagijom i zajedničkim stablom karotidnih arterija ‒ truncus bicaroticus (TB). Bejford je 1794. godine opisao ADAS i nazvao je tu pojavu arteria lusoria, a ovaj tip disfagije dysphagia lusoria. Infundibularno proširenje na odstupu ADAS-a prvi je opisao Komerel 1936. godine, pa se naziva Komerelov divertikulum. Kod šezdesetdevetogodišnjeg pacijenta M. D. potvrđene su disfagija i promuklost. Dva meseca pre pregleda došlo je do gubitka težine (9,5 kg). Ezofagoskopski je uočena spoljna kompresija na zadnjem zidu srednje trećine jednjaka. Pregled grudnog koša urađen pomoću višeslojne kompjuterizovane tomografije (engl. Multi-slice Computed Tomography), kao najpouzdanijeg neinvazivnog dijagnostičkog sredstva, ukazao je na ADAS i Komerelov divertikulum sa TB-om. Prisustvo ADAS-a je najčešće asimptomatsko i slučajno se otkriva prilikom pregleda i obdukcija. Disfagične tegobe praćene gubitkom telesne težine (ako su prisutne) potiču od spoljne kompresije ADAS-a na ezofagus, dok se promuklost javlja u okviru Ortnerovog kardiovokalnog sindroma. Bolesniku je dat savet da se uputi na operativno lečenje ako dođe do pogoršanja disfagičnih tegoba. Preporučeno mu je da dotad jede češće u toku dana, da zalogaji budu mali, kao i da koristi inhibitore protonske pumpe.