DUGOTRAJNA UPOTREBA BENZODIAZEPINA KOD PACIJENATA SA POREMEĆAJEM LIČNOSTI I KOD PACIJENATA BEZ POREMEĆAJA LIČNOSTI - Žikić, Olivera; Kostić, Jelena; Stojanov, Jelena; Binić, Iva; Nikolić, Gordana (Acta medica Medianae, 2025)
Poremećaji ličnosti predstavljaju veoma česta komorbidna stanja kod zavisnika. Cilj ove studije bio je da, uzimajući u obzir prisustvo ili odsustvo poremećaja ličnosti, utvrdi da li dugotrajna, kontinuirana upotreba benzodiazepina (duža od jedne godine) dovodi do razvoja simptoma zavisnosti. U ispitanoj grupi bilo je 78 osoba koje su koristile benzodiazepin kao monoterapiju najmanje jednu godinu pre skrininga. Pacijenti su popunjavali grupu upitnika: polustrukturisani upitnik za sociodemografske podatke i za osnovne podatke o upotrebi benzodiazepina, Viskonsin upitnik za procenu ličnosti i samoupitnik o zavisnosti od benzodiazepina. Grupa je potom podeljena u dve podgrupe: grupu ispitanika sa poremećajima ličnosti (60,26%) i grupu ispitanika bez poremećaja ličnosti (39,74%). Pri poređenju ovih dveju grupa u obzir su uzeti korelat zavisnosti od benzodiazepina (problematična upotreba benzodiazepina, preokupacija benzodiazepinima, nedostatak komplijanse i apstinencijalni sindrom) i intenzitet zavisnosti od benzodiazepina. Kod oko 70% svih ispitanika zapaženi su pozitivni pokazatelji fizičke zavisnosti (nedostatak komplijanse zbog porasta tolerancije kod 73,08% ispitanika i apstinencijalni sindrom kod 70,51% ispitanika). Pokazatelj psihološke zavisnosti (preokupacija benzodiazepinima) bio je pozitivan kod 94,87% ispitanika, a pokazatelj socijalnih aspekata zavisnosti (problematična upotreba benzodiazepina) kod 93,59% ispitanika. Ukupan skor, tj. intenzitet zavisnosti od benzodiazepinа, bio je na statistički značajnom nivou veći u grupi ispitanika sa poremećajem ličnosti. Kod pacijenata sa poremećajem ličnosti zabeleženi su češća i intenzivnija preokupacija benzodiazepinima i nedostatak komplijanse. Istovremena pojava dvaju ili više poremećaja ličnosti povećava intenzitet preokupacije benzodiazepinom.