Epidemija malih boginja u Nišavskom i Topličkom okrugu od 2017 do 2018. godine - Rancic, Natasa; Stojanović, Miodrag; Milenković, Nikola; Perović, Miodrag; Janićijević, Ivana; Kostić, Marina; Stojanović, Marko; Jovanović, Marko; Ignjatović, Aleksandra; Anđelković Apostolović, Marija (Acta medica Medianae, 2021)
Uvod. Male boginje su pre uvođenja obavezne vakcinacije bile glavni uzrok umiranja dece mlađe od 5 godina. Cilj rada bio je da prikaže epidemiološke i kliničke karakteristike obolelih u epidemiji malih boginja koja je počela 23. novembra 2017. i trajala je sve do 28. jula 2018. godine na teritoriji Nišavskog i Topličkog okruga. Material i Metod Primenjena je deskriptivna studija kojom su retrospektivno analizirani podaci od novembra 2017. do jula 2018. Primenjena je definicija slučaja koju je dala Komisija Evropske unije (EU) 2012. U institutu zajavno zdravlje Niš uzimana je krvi za određivanje antitela i svi uzorci su slati u referentnu ustanovu Zavod za vakcine i serume ″Torlak″ u Beogradu gde su testirani na prisustvo IGM i IgG antitela. Statistička analiza izvršena je u programskom paketu EPI INFO v7.2.2.6. Rezultati Od 23. novembra 2017 do 28. jula 2018. ukupno je obolelo 1327 (584 muškaraca i 743 žena) a prosečan uzrast obolelih bio je 35 godina. Najviše obolelih bilo je iz dobne grupe 30-39 godina, 510 (38.4%) a najmanje iz dobne grupe 15-19, 34 (2.6%). Deca mlađa od jedne godine bila su zastupljena sa 5.3% a deca iz osnovnih škola sa 4.4% u odnosu na ukupan broj obolelih. Više od jedne četvrtine obolelih nije bilo vakcinisano 338 (25.5%), samo su 37 (2.8%) pacijenta primila dve doze kombinovane vakcine protiv malih boginja, zauški i rubele (MMR) a 50 (3.8%) je vakcinisano samo jednom dozom. Za 902 (68.0%) pacijenta vakcinalni status nije bio poznat. Komplikacije su zabeležene kod 962 (72.5%) i bile su najčešće kod dece mlađe od jedne godine (92.9%) i kod dece predškolskog uzrasta (88.2%). Najčešća komplikacije bile su: malnutricija (823, 62.0%), dijareja (590, 44.5%), pneumonija (122, 9.2%) a encephalitis je zabeležen samo kod jednog deteta. Smrt zbog komplikacija potvrđena je kod 4 pacijenata, svi su imali laboratorijsku potvdu oboljenja, troje nije bilo vakcinisano, a jedno dete bilo je imunokompromitovano. Letalitet je iznosio 0.3 na 100 obolelih. Zaključak. Mogući uzrok ove velike epidemije bila je nedovoljan imunizacija i mali obuhvat MMR vakcinom osetljive populacije. Zabeležena su 4 smrta ishoda kod obolelih. Nadzor nad imunizacijom, visok vakcinalni obuhvat osetljive populacije kao i efikasnost MMR vakcine osonovni su preduslovi za prevenciju malih boginja.