Anatomska i mikromorfološka analiza korena, stabla i lista vrste Echinochloa crus-galli (L) Beauv. - Jovanović, Darko; Rančić, Dragana (Acta herbologica, 2025)
Cilj ovog istraživanja bio je da se ispita i okarakteriše anatomska građa vegetativnih organa vrste Echinochloa crus-galli (L.) Beauv., poznate kao korovsko proso ili koštan. Ova biljka pripada porodici Poaceae i predstavlja čestu korovsku vrstu koja se javlja na parcelama na kojima se gaje mnoge gajene biljke. Za potrebe ovog istraživanja, sakupljene su potpuno razvijene jedinke sa oglednog polja Instituta za povrtarstvo u Smederevskoj Palanci, a za anatomsko ispitivanje korena, stabla i listova primenjeno je nekoliko različitih metoda pripreme mikroskopskih preparata. Korovsko proso ima visoke potrebe za vodom i pripada higrofilnim vrstama korova (F4), što se u anatomskoj ogleda kroz dobro razvijen aerenhim, tj kroz prisustvo krupnih međućelijskih prostora u stablu i korenu. Generalno govoreći, u pogledu nekih anatomskih karakteristika, poput prisustva ne samo lignifikovanog endodrmisa već i lignifikovanog egzidermisa, E. crus-galli deli sličnosti sa anatomskom građom pirinča (Oryza sativa L.), na čijim poljima ova vrsta se smatra jednim od najproblematičnijih korova. Anatomska građa stabla je tipična za monokotile, sa jednoćelijskim epidermisom na površini, hipodermisom građenim od hlorenhima i sklerenhima, dok su kolateralni provodni snopići razbacani po najvećem delu stabla i okruženi dobro razvijenim parenhimskim tkivom. U anatomskom pogledu listovi se odlikuju tzv Krancovom anatomijom tipičnom za biljke sa C4 tipom fotosinteze. Površina listova se odlikuje prisustvom kratkih nežlezdanih dlaka koje se javljaju se na obe površine lista, adaksijalnoj i abaksijalnoj, dok su ćelije sa kristalima silicijum-dioksida prisutne isključivo u adaksijalnom epidermisu. Navedene morfo-anatomske karakteristike mogu biti značajan faktor u apsorpciji folijarno primenjenih herbicida, pa bi razumevanje njihove uloge moglo biti od velike važnosti za uspešnu hemijsku kontrolu.
Keywords: korovsko proso, veliki muhar, stome, C4 biljka, silicijumske ćelije