Masne kiseline u semenu divlje konoplje (Cannabis sativa L. ssp. sativa var. spontanea Vavilov) - Špirović-Trifunović, Bojana; Nedeljković, Dejan; Stojićević, Darko; Božić, Dragana (Acta herbologica, 2021)
Divlja konoplja (Canabis sativa L. ssp. sativa var. spontanea) predstavlja poseban varijet industrijske konoplje (Canabis sativa L. ssp. sativa) za koji se smatra da je nastao aklimatizacijom industrijske konoplje na uslove ruderalnih staništa u Istočnoj Evropi. Na području Srbije se sreće pored puteva, na međama, utrinama, smetlištima i sličnim mestima, ali i kao korov na njivama. Usled velike popularnosti industrijske konoplje koja se može koristiti za različite namene (sirovina za prehrambenu i farmaceutsku industriju, proizvodnja bezglutenskog brašna, biodizela, deterdženata, u narodnoj medicini), veliki broj istraživača je analizirao njeno seme, uključujući i analize masnih kiselina u njemu. Međutim, podataka o zastupljenosti i sastavu masnih kiselina (čije poznavanje može imati hemotaksonomski, ekološki, evolucioni i nutritivni značaj) u semenu divlje konoplje nema. Za analizu masnih kiselina u semenu divlje konoplje semenski materijal je sakupljen sa dve lokacije. Nakon ekstrakcije heksanom, određivanje estara masnih kiselina je rađeno kapilarnom gasnom hromatografijom. Hromatografski pikovi u uzorku su identifikovani poređenjem retencionih vremena sa retencionim vremenima estara masnih kiselina u analitičkom standardu smese 37 estara masnih kiselina. Masno kiselinski sastav je izražen kao relativni maseni udeo ukupnih masnih kiselina. Analizom masnih kiselina u semenu divlje konoplje utvrđeno je prisustvo 15 različitih kiselina, sa udelom od 17,5% (U1) i 14,7% (U2) u odnosu na ukupnu masu semena. Kao najzastupljenije izdvojile su se linoleinska (45,3 i 47,5%) i α-linoleinska (13,6 i 15,5%) kiselina. Od 15 detektovanih masnih kiselina samo 4 su zasićene sa zastupljenošću od oko 12%. U znatno većem udelu (oko 88%) zastupljene su nezasićene masne kiseline, što ukazuje na nutritivnu vrednost ovog semena.