Nasleđe arhitektonskog izvoza Srbije u zemlje Afrike: hotelska arhitektura (1960–1999) - Antešević, Nebojša; Gubić, Ilija (Arhitektura i urbanizam, 2025)
U korpusu arhitektonskog izvoza Srbije u zemlјe Afrike od šezdesetih do kraja devedesetih godina 20. veka izdvajaju se realizacije i idejna/konkursna rešenja hotelske arhitekture koja je predmet istraživanja ovog rada. Nakon oslobađanja od kolonijalnih uprava pedesetih i šezdesetih godina, u nezavisnim afričkim zemlјama javlјaju se polet i optimizam pri formiranju modernih društava, što je bilo praćeno obimnom izgradnjom objekata državne uprave, raznih društvenih ustanova i stambenog fonda. U tome su zapaženu ulogu imala projektantska i građevinska preduzeća iz SFR Jugoslavije koja su zbog kapaciteta i graditelјskog iskustva u decenijama nakon Drugog svetskog rata mogla da ispune različite potrebe i zahteve naručilaca. Tada dolazi i do realizacije novih hotela koji su isprva bili značajni za kontekst društvenih promena i uspostavlјanja međunarodne saradnje, a potom i za razvoj turističke delatnosti u zemlјama Afrike. Od sedamdesetih godina, nakon izgradnje objekata primarnih državnih i društvenih funkcija, počinje da se intenzivira i razvoj turizma koji je za afričke zemlјe u razvoju donosio nove investicije, saobraćajnu infrastrukturu i unapređenje uslužnih delatnosti. Odmarališta, hoteli, safari hoteli i drugi oblici arhitekture ugostitelјsko-turističkih objekata koji se javlјaju tokom osamdesetih godina usled težnji za razvojem masovnog turizma u pojedinim afričkim zemlјama dali su nove mogućnosti savremenoj arhitekturi afričkog kontinenta. Turizam je takođe bio važan i za promociju autentičnih kulturnih i geografskih odlika, pa se arhitektura ugostitelјsko-turističkih objekata pokazala pogodna da se kroz nju plasiraju određeni koncepti i prostorno-oblikovna rešenja koja bi stranim gostima približila utisak lokalnih specifičnosti. Iako su projekti turističke arhitekture autora iz Srbije ostali većinom nerealizovani, njihovi arhitektonski koncepti, projektantske odlike i slobodniji pristupi, često podstaknuti uticajima postmodernizma, ukazuju na progresivnije tokove savremene arhitekture u zemlјama Afrike.
Keywords: arhitekti iz Srbije; zemlјe Afrike; hotelska arhitektura; arhitektonski izvoz; modernizam; regionalizam; tropska arhitektura