Ciborijumske strukture u srpskoj crkvenoj arhitekturi - Marinković, Dimitrije (Arhitektura i urbanizam, 2025)
Osnovni motiv za pisanje teksta je usmeren ka identifikaciji prisutnosti ciborijumskih struktura u srpskoj crkvenoj arhitekturi. Fizičko područje istraživanja, u širem pogledu hrišćanski hram, i u užem oltarski prostor, razmatra se metodom identifikacije obeležja teološkog simbolizma. Sakralna topografija hrišćanskog hrama se tumači sa polazišta teološkog i programskog značaja. Prostorne jedinice crkve se ukratko analiziraju putem teološkog simbolizma u cilјu dobijanja saznanja o poreklu značenja. Težište istraživanja osvetlјava prisutne vrste ciborijuma u prošlosti i sadašnjosti. Tipološki metod ukazuje na prisustvo različitih tipova ciborijuma. Metodom utvrđivanja teološkog porekla osvetliće se tipovi ciborijuma u liturgijskoj praksi srpskih pravoslavnih crkava u prošlosti. Funkcionalnom metodom će se utvrditi njihova namena. Deskriptivan pristup pruža uvid u njihova arhitektonska i dekorativna obeležja. U radu se razlaže način sjedinjavanja njihove funkcionalnosti sa likovnošću, ističući neproizvolјan vid tumačenja odgovarajućeg umetničkog nasleđa. U okviru razvoja i upotpunjavanja fizičke strukture oltara, analiziranje savremenih primera nastoji da ih predstavi kao prilog odgovoru na pitanje njihove svrsishodnosti. Metoda trasnpozicije će u pojedinostima razmotriti način korišćenja istorijskih modela i estetskih obrazaca implementiranih u savremeno delo.
Keywords: arhitektura; crkva; pravoslavni hram; ciborijum