Teorijski modaliteti arhitektonske komunikativnosti - Ciganović, Aleksa; Stevanović, Vladimir (Arhitektura i urbanizam, 2024)
U radu se razmatraju komunikološki obrasci arhitektonske profesije vezani za vremenski period druge polovine XX veka. Kako arhitektura kao takva poseduje višedimenzionalnu diskurzivnu prirodu, njena komunikativnost se posmatra kao složeno organizovana jezička formacija koja predstavlјa mesto korelacije i interakcije imanentnog tehničkog diskursa (inženjerski, građevinski i dizajnerski model komunikacije) i komunikacionih modela drugih radnih okruženja (normativno-pravni – administrativni i zakonodavni model komunikacije, naučno-akademski – teorijski, kritički, esejistički i prevodilački modeli komunikacije, kao i novinarski – promotivni i menadžerski modeli komunikacije). Unutar navedenih podtipova arhitektonske komunikacije mogu se pronaći polifone lingvističke inkluzije isprepletene diskursima ostalih naučno-akademskih sfera. Arhitektonski kod komunikacije karakteriše ne samo funkcionalna terminologija tangentnih područja, već i slikovitost govornih žanrova koja se zasniva na upotrebi apstraktnih i simboličkih tropa, od personifikacija do metafora. Osnovna pretpostavka rada  je da se opšta diferencijacija arhitektonske komunikologije – usled vidnog nedostatka metodološke i teorijske građe o toj temi – može inicijalno konsolidovati putem Bertloove (Jean-Michel Berthelot) teorije programskih promena društveno-humanističke epistemologije druge polovine XX veka, koja obuhvata periodizaciju na naturalistički, intencionalni i simbolički epistemološki pol. U svetlu predstavlјenog polazišta, Bertloovi epistemološki polovi se shvataju na komunikativnom nivou – kao komunikacioni polovi, da bi se zatim analizirali kao složeni, apstraktni i varijantni diskurzivni obrasci promenlјivog odnosa prema kategorijama kulture i prirode, sa karakteristikama kognitivnog, tematskog, stilskog i strukturalnog jedinstva.
Keywords: arhitektonska komunikacija; naturalistički diskurs; intencionalni diskurs; simbolički diskurs; Žan-Mišel Bertlo