Počeci montažne stambene izgradnje u Beogradu (1947–1951). Doprinos Projektantskog biroa Izvršnog odbora Narodnog odbora Beograda - Bankovic, Angelina; Đukanović, Ljiljana (Arhitektura i urbanizam, 2026)
U radu su prikazani i razmatrani prvi objekti montažne i polumontažne gradnje namenjeni stanovanju, nastali u Projektantskom birou Izvršnog odbora Narodnog odbora Beograda tokom sprovođenja Prvog petogodišnjeg plana, između 1947 i 1951. godine. Jedan od glavnih cilјeva Plana bila je masovna stambena izgradnja, kojom bi se obezbedio preko potreban stambeni prostor za stanovnike Beograda, čiji broj je nakon oslobođenja rastao velikom brzinom. Iako je razmatrani period u istraživanjima beogradske arhitekture nedovolјno proučen i često kritikovan, upravo tada su formirani koncepti montažne gradnje i prefabrikacije koji su se u narednim decenijama razvili i značajno uticali na modernizaciju domaće graditelјske prakse. U korenu ideje o podizanju montažnih stambenih objekata stajali su upravo teško izvodlјivi cilјevi o broju stambenih kvadrata koje je trebalo realizovati, a koji su postavlјeni Prvim petogodišnjim planom. U radu su zato ukratko razmatrane okolnosti stambene izgradnje datog perioda i razvoja ideje o montažnom građenju, a zatim su prikazani i analizirani montažni i polumontažni objekti koji su projektovani i izgrađeni na više lokacija u Beogradu, u nadležnosti gradskih vlasti. Rad je pisan na osnovu raspoložive arhivske građe, podataka iz dnevne štampe i prethodno objavlјenih istraživanja. Nјegov cilј je da se osvetli nedovolјno proučen period iz istorije stambene izgradnje Beograda, kao i da se ponudi novi ugao posmatranja arhitektonskih i graditelјskih stremlјenja prvih posleratnih godina.