Kulturno i prirodno nasleđe Đerdapa − izgublјena istorija ili potencijal za održivi razvoj? - Nikolić, Marko; Šćekić, Jelena (Arhitektura i urbanizam, 2022)
Rimski limes, nekadašnja prirodna granica Rimskog carstva, prepoznat je kao kulturni predeo sa izuzetnim univerzalnim vrednostima međunarodnog značaja od strane relevantne organizacije za zaštitu kulturnog i prirodnog nasleđa - UNESKO. Dolina reke Dunav, čiji deo toka prolazi kroz Republiku Srbiju, predstavlјa integralni deo Rimskog limesa, svedočanstvo kulture i tradicije naroda koji su živeli na obalama Dunava, kao koji prolazi kroz Republiku Srbiju, ističe se Đerdapski segment na području Đerdapske klisure, u okviru kojeg se nalaze lokaliteti različitih istorijskih perioda (praistorija, antika i srednji vek), a koji čine značajno kulturno nasleđe, kako na nivou Republike Srbije, tako i na međunarodnom nivou. Međutim, većina lokaliteta nalazi se pod vodom, kao posledica izgradnje Hidroelektrane „Đerdap”. Posledično, nedovolјna dostupnost kulturnom nasleđu dovela je do njegove nedovolјne prezentacije i promocije, ali i informisanosti o postojanju kulturnog nasleđa uopšte. Stoga su osnovni cilјevi ovog rada širenje znanja o postojanju kulturnog i prirodnog nasleđa u Đerdapskoj klisuri, promocija njegovog značaja i uočavanje potencijala za integraciju kulturnog nasleđa u savremene tokove kroz afirmaciju kulturne rute, a radi uspostavlјanja održivog razvoja kulturnog predela. Rezultati istraživanja prikazani su kroz urbanističkoarhitektonski projekat koji predstavlјa sublimaciju formiranih kritičkih stavova o zaštiti, prezentaciji i promociji kulturnog nasleđa, a posledica su prethodno analizirane literature, studija slučaja i primera dobre prakse, relevantnih za predmet istraživanja. Očekivani rezultati istraživanja obuhvataju podizanje svesti o značaju kulturnog nasleđa Đerdapske klisure kroz promociju kulturne rute, te formiranje potencijalnog modela za upotrebu kulturnog nasleđa u procesu uspostavlјanja održivog razvoja kulturnog predela.